مراقبت های پس از زایمان

مراقبت های پس از زایمان از دو جنبه جسمانی و روانی هائز اهمیت است.

در دوران بارداری تغییرات زیادی در بدن شما اتفاق افتاده است که پس از بارداری این تغییرات افزایش میابد.

روزهای بعد زایمان روزهای شیرینی است. نه ماه انتظار به پایان رسیده و خانوادۀ شما با حضور فرد جدید متفاوت شده است.

مراقبت های پس از زایمان_وب سایت ماما حامی

تغییرات بعد از زایمان چیست؟

پس از زایمان به دلیل تولید شیر برای کودک ، سینه ها بزرگ تر و سفت تر می شود. این تغییرات ممکن است با درد و ناراحتی همراه باشد.

در زایمان طبیعی واژن متورم و کبود می شود: برای کاهش التهاب آن می توانید از کمپرس سرد، لباس زیر با الیاف طبیعی و پدهای طبیعی استفاده کنید. 

در طی هفته نخست پس از زایمان، به دلیل افزایش ادرار و تعریق آب بدنتان کم شده و وزنتان یکباره کاهش می یابد. 

پس از زایمان چه سزارین و چه طبیعی، بدن شما خودش را از هرگونه خون و لخته پاک میکند و حدود یک هفته به شدت خونریزی خواهید داشت.

مراقبت های بعد از زایمان چیست؟

دوران بعد از زایمان مانند دوران بارداری ممکن است برای مادر خطرآفرین باشد.

بنابراین مراقبت های بعد از زایمان سزارین و استراحت بعد از زایمان طبیعی ضروری و مهم است.

مراقبت از نوک پستان:

از آنجایی که نوزاد از شیر مادر تغذیه می کند، مادر باید نوک پستان را تمییز نگاه دارد. یک بار در روز نوک پستان را شست و شو دهید و اجازه دهید تا در معرض هوا خشک شود. در صورتی که این ناحیه زخم شود، شما تنها کافی است یک قطره از شیر خود را روی نوک و هاله پستان بریزید. استفاده از صابون، کرم و محلول شست و شو توصیه نمیشود. 

نزدیکی:

اغلب مادران به علت درد ناشی از بخیه تمایلی به نزدیکی ندارند. بنابراین تا زمانی که بخیه ها به طور کامل که حدود ۲۰ روز طول می کشد خوب نشده اند، از نزدیکی بپرهیزید.

یبوست:

بیشتر مادران در روزهای اول پس از زایمان دچار یبوست میشوند، در این دوران از رژیم غذایی مناسب که حاوی مواد غنی از فیبر هستند، استفاده کنید.

خستگی:

به دلیل نیاز ۲۴ ساعته نوزاد برای مراقبت، مادر بسیار خسته می شود. بنابراین زمانی که نوزاد خواب است تمام کارهای منزل را انجام ندهید، بلکه شما نیز از این فرصت برای استراحت استفاده کنید.

انقباض رحم:

رحم ۶ هفته پس از زایمان به حالت اولیه برمیگردد. در این مدت ممکن است در ناحیه لگن دردهای عضلانی احساس کنید. برای کم کردن این انقباضات مایعات زیاد مصرف کنید و مثانه را خالی نگهدارید. همچنین یک بالش زیر شکم قرار داده و روی آن بخوابید.

ناحیه پرینه:

ناحیه پرینه بین واژن و مقعد است که پس از زایمان طبیعی در این ناحیه درد احساس میکنید.

برای بهبود این مشکل به مدت یک ماه باید طولانی نایستید، از توالت فرنگی استفاده کنید، در آب ولرم بنشینید  و با داروهایی که پزشک تجویز کرده این ناحیه را ماساژ دهید. 

زایمان طبیعی

بخیه :

در زایمان طبیعی ممکن است پرینه را برای خروج نوزاد باز کنند و بعد بخیه بزنند.

این بخیه به اندازه ی بخیه سزارین عمیق نیست و در مدت زمان کوتاهی جوش می‌خورد.

اگر بتوانید به خوبی از زخم خود محافظت کنید، می‌توانید انتظار داشته باشید که با گذشت مدت کوتاهی خبری از بخیه و زخم نباشد.

نکات زیر می‌تواند برای نگهداری از این بخیه‌ها در روزهای پس از زایمان مفید باشد:

  1. روی بخیه‌هایتان ننشینید.
  2. برای جلوگیری از باز شدن بخیه‌ها، بهتر است تا خوب شدن زخم، روی یک بالش بنشینید.
  3. بهتر است از توالت فرنگی استفاده کنید.
  4. بعد از دستشویی، زخم را با آب ولرم بشویید و سپس با باد سشوار آن را خشک کنید.
  5. اگر نخواستید از سشوار استفاده کنید، هر بار از یک حولۀ تمیز و نرم استفاده کنید.
  6. در روزهای اول زیاد روی پاهایتان نایستید.
  7. زخم را دستکاری نکنید و بدون اجازۀ پزشک یا ماما روی آن پماد، کرم یا لوسیون نزنید.

 خونریزی:

خونریزی بعد زایمان در هر دو نوع زایمان طبیعی و سزارین وجود خواهد داشت.

همچنین در صورت داشتن بخیه در ناحیۀ پرینه، مراقبت‌های لازم در مورد خونریزی پس از زایمان طبیعی نیاز به رعایت و توجه بیشتری دارد.

به‌طورکلی برخی از مراقبت‌های لازم برای خونریزی پس از زایمان شامل موارد زیر است:

  1. از نوار بهداشتی ساده و بزرگ؛ بدون پودر جاذب یا رویۀ مشبک استفاده کنید.
  2. هرگز از تامپون استفاده نکنید.
  3. نوار یا پد بهداشتی خود را هر دو تا چهار ساعت یک بار عوض کنید.
  4. در صورت وجود زخم، از تجمع خون روی زخم این ناحیه جلوگیری کنید.

 تغذیه ی مناسب 

برای رعایت نکات مراقبت های پس از زایمان، در روزهای اول بعد زایمان نباید غذاهای سنگین بخورید. از خوردن گوشت زیاد یا غذای چرب خودداری کنید.

باید توجه داشته باشید که در نخستین روزهای پس از زایمان شما فعالیت کمتری دارید، بنابراین امکان یبوست وجود دارد و در صورت ابتلا امکان آسیب دیدن بخیه‌ها نیز وجود خواهد داشت. 

خوردن غذا‌های سالم به صورت روزانه، انرژیی که بعد از زایمان از دست داده اید، به بیشترین میزان ممکن می‌رساند.

اگر به کودکتان شیر می‌دهید، خوراک شما، در کیفیت شیرتان تغییری ایجاد نمی‌کند،

ولی نکته‌ای که وجود دارد این است که وقتی مواد مغذی مورد نیاز بدنتان را از رژیم غذایی دریافت نمیکنید، بدنتان از ذخایرش برای کسب انرژی مورد نیاز شما استفاده می‌کند و این شما را ضعیف می‌کند.

پس سعی کنید تمام مواد مغذی لازم برای خود و نوزاد را به بدنتان برسانید.

  1. مواد غذایی حاوی فیبر بالا مثل برنج قهوه‌ای، نان سبوس‌دار و سبزیجات بخورید.
  2. دو بار در هفته ماهی بخورید.
  3. انجیر خشک، برگۀ زردآلو یا هلو مصرف کنید.
  4. برخلاف تصور، کاچی به دلیل چرب بودن غذای مناسبی برای روزهای بعد از زایمان نیست.
  5. لبنیات کم‌چرب مصرف کنید.
  6. مایعات زیاد و آب میوۀ خانگی بنوشید.
  7. به سالاد و غذاها، روغن زیتون اضافه کنید.

مراقبت های پس از زایمان_وب سایت ماما حامی 

 استفاده از شکم بند 

شکم‌بندهای بعد از زایمان، به بازگشت شکم به حالت قبل از بارداری و رفع کمردرد کمک می‌کند. این شکم‌بند‌ها در دو نوع است.

نوع اول که به آن گِن گفته می‌شود، شبیه یک شورت بلند است و از بالای زانو تا روی شکم کشیده می‌شود.

از آنجا که این گن‌ها باعث عرق کردن خواهد شد، توصیه می‌شود تا خوب شدن بخیه‌های پرینه، از آنها استفاده نکنید.

نوع دوم شکم‌بندها مانند کمربندی پهن دور شکم بسته می‌شود و از زیر شکم تا بالای آن را میپوشاند.

این نوع شکم‌بند را می‌توانید بعد از زایمان استفاده کنید.

شکم بند به رحم و شکم فشار می آورد و به بازگشت فرم اصلی بدن کمک می کند.

نکته اصلی و مهم استفاده صحیح از این گن‌ها این است که استفاده زودتر از موعد آن مانع خونرسانی و استراحت عضلات می شود. 

به هيچ وجه توصيه نمیشود که از شكم بندهای سفت در مدت کوتاهی پس از زايمان استفاده شود.

علی الخصوص بعد از سزارين، بدليل افزايش احتمال چسبندگی و تنبلی ماهيچه در انقباض خودبخودی . بعد از گذشت ٤٠ روز از زايمان تمرینات نرمشی دراز و نشست میتواند سودمند باشد.

شکم بند را هنگام خواب استفاده نکنید و آنرا مستقیم بر روی پوست بدن نبندید.

برای تاثیر بیشتر این شکم بند ها حتما از سایز مناسب بدن خودتان استفاده کنید و درصورت احساس درد و ناراحتی در زمان پوشیدن آن، از سایز صحیح مطمئن شوید.

دقت کنید که حتما محصولاتی را تهیه کنید که طبق اصول بهداشتی تولید شده و یک لایه کتان در داخل خود داشته باشند که در تماس مستقیم با پوست باشد و با بدن ایجاد حساسیت نکند.

مزیت های استفاده از شکم بند بعد از زایمان:

  • استفاده از گن و شکم بند بعد از زایمان، تا حدودی به بدن برای بازگشت به شکل و فرم نرمال خود کمک میکند.
  • شکم بند، ستون فقرات و شکم را صاف نگه میدارد و از بروز کمر درد جلوگیری میکند.
  • از پیشرفت سلول های چربی دور شکم جلوگیری میکند.
  • موجب کم شدن ورم رحم میگردد.

بلافاصله بعد از زایمان، بدلیل تخلیه محتویات رحم و خون‌ریزی طبیعی، حدود 5 تا 6 کیلوگرم از وزن مادر کاسته میشود.

در مدت 6 هفته پس از زایمان، تقریبا 2 تا 3 کیلوگرم دیگر وزن کاهش میابد که علت آن از دست دادن مایعات احتباس یافته در بدن از طریق ادرار است.

اکثر مادران بعد از گذشت 6 ماه از زایمان به وزن قبل از بارداری خود باز می گردند.

عوامل موثر در کاهش وزن بعد از زایمان، شامل بارداری اول،‌ شیر دادن، و در صورتی که مادر خارج از منزل کار می کند میتواند زمان بازگشت به کار، نوع رژیم غذایی بعد از زایمان، ورزش کردن و … است.

توجه داشته باشید که ژیم لاغری در طی 6 هفته اول بعد از زایمان مضر است،چراکه بدن نیازمند دریافت انرژی است تا آنچه در زمان تولد نوزاد از دست داده است را باز گرداند و نیاز نوزاد را نیز تامین کند.

 فعالیت های خانه داری 

مادرانی که طبیعی زایمان کرده‌اند، زودتر از مادران سزارینی بهبود می‌یابند و می‌توانند یک روز بعد از زایمان راه بروند و فعالیت کنند.

اما لازم است که به بدنتان فرصت کافی برای بهبود کامل را نیز بدهید و بلافاصله پس از زایمان فعالیت‌های سنگینی را شروع نکنید.

بعضی از مادران از قوی نشان دادن خود لذت می‌برند و بعضی دیگر به دلیل وجود یک بچۀ دیگر، استراحت را از خودشان می‌گیرند.

اما باید بدانید که پس از زایمان لازم است استراحت کافی داشته باشید.

هیچ مادری با مادر دیگر قابل مقایسه نیست .

بنابراین بعد از زایمان به بدن خود گوش دهید و با توجه به شرایط بدنی مراقبت های پس از زایمان را انجام دهید.

او بهتر از هر کس دیگری به شما می گوید چه زمانی می توانید فعالیت های خود را آغاز کنید.

اما بسیاری از مادران تمایل دارند که بسیاری از فعالیت های خود را بعد از زایمان به زودی شروع کنند.

 نشانه های خطر 

 در صورت وقوع موارد زیر با پزشک یا ماماتان تماس بگیرید:

  1. تب، حتی تب خفیف
  2. قطع نشدن خونریزی بعد از هفتۀ اول پس از زایمان
  3. درد شدید یا رو به افزایش در ناحیۀ واژن و یا بخیه و شکم
  4. درد یا حساسیت در یک قسمت از سینه یا سرفۀ همراه با خون 
  5. درد یا سوزش هنگام دفع ادرار
  6. ترشحات بدبو از واژن
  7. احساس گرما در هر ناحیه از پا
  8. سردرد شدید و قطع‌نشدنی
  9. تهوع استفراغ شدید یا مداوم
  10. نشانه‌های شوک مثل سرگیجه، ضعف، ضربان قلب بالا یا تپش قلب، تنفس سریع یا کوتاه، رنگ‌پریدگی و احساس بی‌قراری یا سردرگمی
  11. داشتن احساس اندوه زیاد

البته با رعایت مراقبت های پس از زایمان میتوان از بروز این مشکلات جلوگیری کرد.

مراقبت‌های بهداشتی پس از ز ایمان سزارین

  1. محل زخم زایمان را تمیز و خشک نگه دارید.
  2. بیمارستان معمولاً از پانسمان ضدآب برای شما استفاده می‌کند که می‌توانید با همان پانسمان حمام کنید.
  3. بعد از رفتن به خانه می‌توانید حمام کنید.
  4. سعی کنید هر روز دوش بگیرید.
  5. زخم سزارین را بعد از حمام با باد سشوار و با رعایت کمی فاصله خشک کنید.
  6. راه جریان هوا به زخم را نبندید و همواره زخم را خشک نگه ‌دارید.
  7. کش شورتتان را روی زخم قرار ندهید.
  8. برای راحتی در نگه داشتن نوار بهداشتی، می‌توانید به جای شورت از سرجی فیکس استفاده کنید.
  9. لباس‌های نخی و گشاد بپوشید.
  10. پس از بهبود اولیۀ زخم،بستن شکم بندالزامی است.
  11. زخم سزارین را دستکاری نکنید و از باز و بسته کردن مداوم پانسمان خودداری کنید.
  12. بدون نظر پزشک و ماما کرم، پماد یا لوسیون به زخمتان نزنید.

در رعایت نکات مراقبت های پس از زایمان برای حفظ سلامتی خود کوشا باشید.

ورزش بعد از زایمان طبیعی

شما میتوانید یک الی دو روز بعد از زایمان تمرینات کف لگن و تمرینات شکمی را شروع کنید، اما اگر احساس درد دارید ، ورزش را متوقف کنید.

زمانی که احساس کردید میتوانید ورزش کنید، با یک پیاده روی ملایم شروع کنید. سپس به تدریج زمان و سرعت پیاده روی خود را افزایش دهید.

اگر می توانید هر روز تا 30 دقیقه پیاده روی داشته باشید.

در 12 هفته اول بعد از زایمان ، هیچ تمرین حرکتی انجام ندهید.از شناکردن تا زمانی که خونریزی به مدت 7 روز متوقف نشده است خودداری کنید .

اما سزارین یک عمل بزرگ است و حداقل 6 هفته برای بهبودی شما لازم است.

مراقبت های پس از زایمان بخش مهمی از سلامت شما تا آخر عمر را شکل میدهد.

با این وجود ، هنوز هم می توانید تمرینات کف لگن را از روز اول پس از تولد انجام دهید.

میتوانید به محض احساس توانایی شروع به ورزش عضلات شکمی کنید.

از نشستن ، گرفتگی و یا فرهای شکمی خودداری کنید ، زیرا این فشارها روی اسکار فشار می آورد.

از بلند کردن وزنه های سنگین خودداری کنید. در صورت نیاز به بلند کردن چیزی در اطراف خانه ، شکم خود را محکم کنید و پشت خود را راست نگه دارید.

بعد از 6 تا 8 هفته ، بدن شما هنوز در حال بهبودی از داخل میباشد.

شروع به راه رفتن ، انجام ایروبیک یا چرخه کم تأثیر دارد. در صورت بروز هرگونه ناراحتی ، درد یا احساس کشش در جای زخم خود متوقف شده و چند هفته بعد دوباره امتحان کنید.

شما باید 3 تا 4 ماه بعد از سزارین ، از ورزش با فشار زیاد خودداری کنید.

تا 7 روز خونریزی متوقف نشود ، شنا نکنید و بعد از زایمان با پزشک خود (6 تا 8 هفته پس از تولد) برای معاینات و مراقبت های پس از زایمان ملاقات داشته باشید.

 

مراقبت های پس از زایمان

بخیه و پانسمانخونریزیزایمان سزارینزایمان طبیعیمحبوبه سوداگرمراقبت های پس از زایمانمرکز بارداری حامی فرشتگان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *